"Nereden başlayacağımızı bilmiyoruz."
Onlarca fikir var, hangisinin gerçekten işe yarayacağı belirsiz.
"Verimiz dışarı çıkmasın."
Müşteri sözleşmeleri, denetim yükümlülükleri, ticari sır. Kısıt gerçek.
"Departmanlar zaten kendi başına araç kullanıyor."
Karar verilmediğinde oluşan durum bu. Kurumsal veri kayıt tutulmadan dışarı gidiyor.
Büyük bir dönüşüm programı satmıyoruz. İki haftalık bir keşifle başlıyoruz. Departman görüşmeleriyle hangi işin yapay zekâ ile çözülmeye değdiğini belirliyor, verinizin hangi koşullarla kullanılabileceğini yazılı hale getiriyoruz.
Sonunda elinizde gerekçeli tek bir öneri oluyor. Devam kararı sizin; rapor ve tüm çıktılar her koşulda sizde kalıyor.
Bu talep tek bir kararla çözülmeye çalışıldığında iki kötü seçenek kalıyor: her şey gitsin ya da hiçbir şey gitmesin. Biz veriyi dörde ayırıyoruz.
Katman 0
Fiyat, maliyet, sözleşme, teknik resim
Hiç çıkmaz, arama kurum içinde yapılır
Katman 1
Müşteri adı, parça kodu, sipariş numarası
Kodlanarak gider, dış servis anlamsız etiket görür
Katman 2
Aylık ve vardiyalık özetler
Tekil kayıt içermez, toplulaştırılmış gider
Katman 3
Katalog, prosedür, standart metin
Kısıt gerektirmez
Hangi verinizin hangi katmanda olduğu, keşif çalışmasında sizin kalemlerinizle tabloya dökülüyor. Bu tablo denetimde gösterilebilir bir belge oluyor.
Model veri tabanına doğrudan erişmez. Yalnızca salt okuma yetkili, parametreli, önceden tanımlanmış fonksiyonlara erişir. Hangi fonksiyonu hangi parametreyle çağırdığı kayıt altındadır.
Kurumsal bilgi tek bir yerde durmuyor. ERP'nin yanında muhasebe yazılımı, SharePoint ve dosya sunucuları, e-postalar, Excel ve Word dosyaları, CRM, kurumsal haberleşme ve üçüncü taraf verisi var. Çoğu firmada en kritik bilgi hâlâ Excel'de duruyor.
Keşif çalışması bunların hepsini kapsıyor. Bir kaynağın "resmi sistem" olup olmaması değil, işin orada yürüyor olması önemli.
2 hafta
Departman görüşmeleri, veri envanteri ve katmanlama, regülasyon değerlendirmesi, senaryo önceliklendirme ve yazılı rapor.
4 hafta
Bunun üstüne, seçilen senaryonun kendi verinizle çalışıp çalışmadığı, kendi ekibinizin denediği bir örnek üzerinden ölçülür.
7 hafta
Seçilen senaryo, kullanıcılarınızın günlük işinde kullanabileceği bir uygulama olarak devredilir. Güvenlik dokümantasyonu ve eğitim dahil.
Keşif kendi başına tamamlanan bir çalışmadır. Devam etmek zorunda değilsiniz; rapor ve çıktılar sizde kalır.
13 yıl Oracle ve kurumsal veri tarafında çalıştım. Bir dönem Uzmar Tersanesi'nde IFS ve Oracle üzerinde, ardından Vodafone'da çok ülkeli bir CRM ve gelir platformunda. Yapay zekâ tarafında Anthropic sertifikalarım ve yayınlanmış çalışmalarım var.
Bu işin zor kısmı model değil, kurumsal veriye güvenli ve denetlenebilir şekilde erişmek. O tarafı yıllardır yapıyorum.
Barış Akverdi — LinkedIn'de görüntüleSatış Temsilcisi Maliyeti Göremiyorsa, Yapay Zekâya Sorarak Görebilir mi?
ERP'de maliyet ekranını açamayan bir çalışan, yapay zekâ asistanına sorduğunda cevabı alabiliyor. Sorun yapay zekâda değil, kurulum kararındadır — çözümü anlatıyoruz.
Yazıyı okuYapay Zekâya Nereden Başlamalı? Önce Bugün Nerede Durduğunuzu Görün
Yapay zekâ konusunda ilk soru "ne yapalım?" değil, "bugün neredeyiz?" olmalı. Kullanımdan sahipliğe kadar altı boyutta firmanızın bugünkü durumunu nasıl tespit edeceğinizi anlatıyoruz.
Yazıyı okuKurumsal veriyi dışarı çıkarmadan hangi işte yapay zekânın gerçekten karşılığı olduğunu belirleyen bir keşif hizmetidir. Seçilen senaryo, verinizi kurum içinde tutarak çalışır hale getirilir.
Üç seçenek var: Keşif (2 hafta), Keşif ve Kavram Doğrulama (4 hafta), Keşif ve Pilot (7 hafta). Bunlar takvim süreleridir ve müşteri tarafında çıkabilecek zamanlama gecikmelerine pay bırakır; örneğin en küçük paket olan Keşif yaklaşık 5 adam-gün çalışmadır. Keşif kendi başına tamamlanan bir çalışmadır; devam etmek zorunda değilsiniz, rapor ve çıktılar her koşulda sizde kalır.
Veriyi dört katmana ayırıyoruz. Fiyat, maliyet, sözleşme ve teknik resim hiç çıkmaz; müşteri adı ve parça kodu gibi alanlar kodlanarak gider; aylık ve vardiyalık özetler toplulaştırılarak gider; katalog ve standart metinler kısıt gerektirmez. Hangi verinizin hangi katmanda olduğu keşifte sizin kalemlerinizle tabloya dökülür.
Hayır. Model veri tabanına doğrudan erişmez; yalnızca salt okuma yetkili, parametreli ve önceden tanımlanmış fonksiyonlara erişir. Her çağrı kayıt altındadır, serbest sorgu üretilmez.
Hayır. ERP'nin yanında muhasebe yazılımı, SharePoint ve dosya sunucuları, e-postalar, Excel ve Word dosyaları, CRM ve kurumsal haberleşme de kapsanır. Bir kaynağın "resmi sistem" olması değil, işin orada yürüyor olması önemlidir.
Yarım saatlik görüşmede sunum yapmıyoruz; hangi işin sürekli tekrar ettiğini, hangi raporun elle hazırlandığını, hangi verinin hiçbir koşulda dışarı çıkamayacağını ve şimdiye kadar ne denendiğini soruyoruz.
Sunum yapmıyoruz. Dört soru soruyoruz: hangi iş sürekli tekrar ediyor, hangi rapor elle hazırlanıyor, hangi veri hiçbir koşulda dışarı çıkamaz, bu konuda şimdiye kadar ne denendi.
Somut bir şey çıkarsa bir sonraki adımı konuşuruz. Çıkmazsa kaybınız yarım saat olur.